Ümit Yaşar Öztoprak's Portfolio

Hakan sted Dergisi'nin Kapağında!

2011-05-25T04:08:00.000+03:00

Mardin'in eski ve güzel sokaklarını beraber gezdiğimiz gözleri umutla bakan Hakan, "Umut" adlı fotografı ile Sürekli Tıp Eğitimi (sted) Dergisi 2010 Eylül-Ekim sayısının kapağındaydı.

sted Dergisi'nin 2010 Eylül-Ekim sayısına ulaşmak için aşağıdaki fotografı tıklayabilirsiniz...

Hasankeyf - Nisan 2009 Fotografları 2

2011-04-10T11:59:00.003+03:00

Bilinmeyenleriyle Hasankeyf...

Ne kadar uğraşıp didinsem de fayda etmez; yaşamım boyunca asıl gidilmesi gereken yerler, yapılması gereken işler nedense bende hep sona kalır. Hayatımdaki son dakikada yetişenler kervanına bu sefer de Hasankeyf katılır...

Batman'daki iki haftalık akrabalarımı sıkıştırma programım faydalı oldu ki bugün hayatımın dördüncü mutlu Hasankeyf yolculuğuna çıkıyorum... Dün gece dönüş yolu biraz maceralı olması üzerine bu sefer Hasankeyf'e piknik yapmaya özel aracımızla gidiyoruz. Evden Hasan Dayı, Tahsin ve Mehmet ağabey piknik yapmak amacıyla çıkarken ben Ankara'dan getirdiğim soruların yanıtını, Hasankeyf'in bilinmeyen yönlerini keşfetme umuduyla yola çıkıyorum. Aslında umut etmiyorum neredeyse eminim çünkü Hasankeyf'te doğmuş ve büyümüş olan Hasan Dayı -piknik- ekibimizin başında. Yol gayet sakin geçiyor çünkü halen uyanamamış olan Hasan Dayı'nın torunları evdekinin aksine gayet sakinler...

Hasankeyf yağan yağmurun etkisiyle dünkü kalabalığından turist akınından arınmış. Batman tarafından girişte her zamanki gibi bizi Zeynel Bey Türbesi karşılıyor.

Gabriel'in eserinde ”...uzun süre harabe halindedir,dışı silindirik içi sekizgendir.Üstü kubbedir.Altta mahzen var,orada müteveffanın cenazesi var." şeklinde geçiyor ancak mahzen var mı, girilebiliyor mu? sorularıyla aşağıya bakma hevesim kursağımda kalıyor. Çünkü yağmurdan korunmak için tüm aile türbeyi piknik alanı kabul ettiğinden Anadoludaki tek Timur mimari örneği olan türbeye dışarıdan bakmakla yetiniyorum.

Etleri alıp piknik yapılacak yer neresi olsun bulana kadar yağmur kesiliyor.

Biz de yağmur kesilir kesilmez Hasankeyf'i bu sefer gerçek bir rehberle, Hasan Dayı ile gezmeye başlıyoruz. Hasan Dayı tabi ki bizim gibi Müze kartmış öğrenciymiş tammış ilgilenmiyor direkt bilet satan kişiyi pas geçiyor. İnsan kendi evini, doğduğu büyüdüğü yerleri parayla gezmez değil mi?

Uzun uğraşlar versek de Hasan Dayı'nın doğduğu yeri tam olarak bulamıyoruz ama eski yerleşim yerlerine ulaşabiliyoruz...

Hasankeyf'in sıcak yazlarında testiler üstte saklanıyormuş...

Hasan Dayı ve Mehmet ağabey...

Hasankeyf'ten daha etkileyici tek şey Hasankeyf'e gelen baharın güzelliği olabilir...

Kim kimi çekiyor ben anlayamadım :)

Artık bilmediğim normal gezi rotası dışındaki yerlerdeyiz...

Mağaralardan biri buradaki şeyhlerin türbesi haline getirilmiş. Türbenin havası gerçekten emsallerinden çok farklı. Sanki zamanı biri durdurmuş...

Aşağıya dönüş yolu...

O kadar yorgunluğun üzerine mangal keyfi çok iyi gider doğrusu...

Hasankeyf'in Kale adı verilen kısmını gezip Dicle' nin kıyısındaki ziyafetin de ardından yarığın diğer tarafında kalan kısma geçip tırmanmaya başlıyoruz...

Yukarıda eşsiz bir manzara, burada yaşayanların "şelale" adı verdikleri bir su kaynağı ve bir de çay bahçesi var...

Gezi programlarına dahil edilmeyen sadece yerel halkın bildiği bu eşsiz manzaralı çay bahçesinde keyifle çaylarımızı yudumluyoruz...

Eski Hasankeyf'te esas yerleşimin olduğu yerler burası...

Öğleden sonra gezdiğimiz yarığın diğer tarafında kalan kısımda en önemli tarihi yapıda, Sultan Süleyman Camisi'ndeyiz...

El-Rızk Camisi'nde olduğu gibi eşsiz bir işçiliğe sahip minare tüm ihtişamıyla tarihe meydan okuyor adeta...

Eşsiz bir işçiliğe sahipken maalesef eşsiz bir tahripkar ve değer bilmeyen bir halka ve yöneticilere de sahip; ne koruma amacıyla bir önlem var ne de bilgilendirme veya tanıtım amacıyla bir tabelaya sahip...

Minare 1407'de, çeşme ise 1416'da yapılmış. Muhtemelen cami, minare ve çeşmeden önce Sultan Süleyman Eyyubi tarafından yaptırılmış.

Şu anda çalıştığım Ankara'da hasta olmamasına rağmen rapor isteyen çocukların haddi hesabı yokken Batman'da çalıştığım dönemde rahatsızlanan çocuklara rapor vermekte zorlanıyordum. Bir türlü okula gitmemesi yönünde çocukları ikna edemiyordum. Cin gibi bakan bu gözleri de bir türlü kandıramadım da yanımda getirdiğim ufak tefek oyuncak, boyama kitabı gibi hediyelerden birini veremedim. Taşradaki eğitimin (ama öğretimin değil maalesef) daha iyi olduğuna dair bir gözlem oldu benim için...

Nedendir bilmiyorum ama Hasankeyf'in karşı kıyıdan fotografı yok denecek kadar az...

Tüm ayrılışlardaki görüşmek dileğiyle sözünün az veya çok barındırdığı elveda hissini sevmediğimden, sevdiğim insanları uğurlamak da onlar tarafından uğurlanmak da bana zor gelmiştir. Hasankeyf'in mi beni, ben mi Hasankeyf'i uğurladığını bilmesek de aynı hissi yaşıyorum Hasankeyf'ten ayrılırken.

13 Mart 2011 "Çok Ses Tek Yürek" Miting Fotografları

2011-03-21T13:08:00.001+02:00

"Çok Ses Tek Yürek" olduğumuz eylemden 8 fotograf Ankara Tabip Odası'nın internet sitesinde...

Linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Hasankeyf - Nisan 2009 Fotografları

2011-02-01T15:16:00.002+02:00

Bitmez Tükenmez Hasankeyf Sevgisi

İnsan sevdiğinden uzak olunca sevdiğine daha bir bağlanır, sevdiğini daha bir severmiş. Hasankeyf ile ilişkimiz 2001'de ailemin "çocuğa hava değişliği olsun da ÖSS travmasını atlatsın Batman'a gidelim" demesi ve ailecek Batman'a babaannemi görmeye gelmemizle başladı. İlginçtir aradan 8 yıl geçti üniversitede nice komiteler gördük, üniversite de bitti, TUS'a girdik çıktık - bunu 3 kez yaptık :) - yine bir sınavın ertesinde Hasankeyf'teyim ve bu eski sevdiğimle 3. karşılaşmamız.

İnsan sevdiğine o kadar kolay kavuşamıyor. Bundan önceki buluşmamız da mecburi hizmet kuramın Batman'a çıkması nedeniyle gerçekleşmişti ama o da o kadar kolay olmamıştı; Ankara'dayken her haftasonu Hasankeyf'te kalırım hayalini kurarken birbuçuk ayda hepi topu bir kere gelebilmiştim Hasankeyf'e...

Bu sefer de çok farklı olmuyor. Bir haftadır Batman'da kalıp Siirt, Diyarbakır, Mardin'i gezeyim derken istemeden Hasankeyf'i ihmal ettim. Neredeyse Ankara Trekking ve Selami Ağabey olmasa gelemiyebilirdim de. Mardin ve Midyat'ın ardından sonunda Hasankeyf'teyiz!

Romalılarca Castrum Capa yani Kaya Kalesi olarak adlandırılan, müslümanların fethinden sonra da aynı anlama gelen Hısn Kayfa adı verilen Hasankeyf'in girişi diğer gelişlerime göre çok daha kalabalık bir o kadar da beynelmilel...

Günümüzde Hasankeyf denilince akla maalesef yapılmak istenen Ilısu Barajı gelse de Hasankeyf ve Hasankeyf ile ilgili çalışmalar denilince, 1883-1972 yılları arasında yaşamış olan Fransız Arkeolog/Mimar Albert Gabriel ve Voyages Archeologique Dans la Turquie Orientale adlı eseri akla gelir. Gabriel'in 1932 de hazırladığı planda Hasankeyf'i genel olarak 3 bölüme ayrılmış:
Dicle Sol Kıyısı, Kale ve Şehir.

Bizi her zamanki gibi mükemmel taş işçiliğine sahip minaresiyle El-Rızk Camisi karşılıyor. Yörede bu minarenin kalfa tarafından yapılmış olduğu ilginç bir söylenceyle anlatılıyor. Usta Sultan Süleyman Camisinin minaresini yaparken kalfa ise El-Rızk Camisinin minaresini yapıyormuş. Usta kalfanın kendisini geçtiğini anlayınca kalfa minaredeyken usta onu atmak için minareye girmiş. Ancak kalfa minareyi 2 merdivenli yaptığından diğer merdivenden inerek canını kurtarmış...

El-Rızk Camisindeki kitabeye göre: Cami Gazi oğlu Süleyman yaptırmıştır. Gazi, Muhammed'in oğludur. Muhammed, Ebu Bakr'ın oğludur. Ebu Bark, Abdullah'ın oğludur. Abdullah, Eyyubi Turan Şah'ın oğludur(1409) . Su işini Hüseyin oğlu Ali sağlamıştır. Hüseyin İzzedin'in oğludur(tarihsiz).

Kalenin kuzeydoğusunda devasa bir kule gibi yükselen Küçük Saray yer alıyor..

Kaleye taş yoldan giriyoruz. Hem de tahmin etmediğim bir kalabalıkla...

Kalede kuzeydoğuya doğru baktığımızda tanıdık bir manzarayla karşılaşıyoruz; Dicle ve Dicle'nin üzerine kurulan eşsiz Hasankeyf Köprüsü...

Köprünün antik kalıntılar üzerine kurulduğu düşünülüyor. Kaynaklarda 1116 tarihinde Artuklu Fahrettin Karaaslan tarafından onarım gördüğü yazılı...

Köprünün kim tarafından ve ne zaman yapıldığı net olmadığı gibi köprü ayaklarında yer alan, 7 tanesi günümüze kadar kalan toplam 12 tane figürün 12 ayı temsil eden burç resimleri olup olmadığı da esrarını korumakta...

Hasankeyf Köprüsü'nü diğer köprülerden ayıran özelliği şehri düşmadan koruyan bir tahta bir düzeneğe sahip olması. Büyük kemerin ortası ağaçtan bir tabanla örtülmüş. Düşman hücumunda odalara girilir köprü kesilir ve böylece şehrin savunması sağlanırmış. Kemerin tepesinde tahtadan oluşturulan bu pencere şehri düşmandan korumakta çok önemli bir görevi yerine getirmiş ancak büyük kemerin yıkılmasının da en önemli sebebi olmuş...

Hemen Selami Ağabey'e bir Hasankeyf Hatırası...

Yüzümüzü Semerkant'taki Timur mimarisinin Anadoludaki tek örneği olan Zeynel Bey Türbesi'ne doğru çevirdiğimizde manzara baş döndürücü...

Kalenin kuzeyinde yer alan Büyük Saray'ın en öenmli özelliği binadan bağımsız dikdörtgen bir kulenin yükseliyor olması...

Kalenin en yüksek noktası olan Ulu Cami artık görünmeye başlar...

Ulu Cami kilise temelleri üzerine moloz taşlardan inşa edilmiş..

İki ayrı kitabesi olan caminin 1394'te tamir gördüğü günümüze kalan minarenin ise 1501'de yapıldığı anlaşılmakta...

Caminin içinde bulunduğu durum tarihe verdiğimiz önemi gözler önüne seriyor maalesef...

Aynı anı dondurmuş olmamız muhtemel...

İstemeyerek de olsa yavaş yavaş dönüş yolunu tutuyoruz

Dicle'nin kıyısında bizi gülen güzel çocuklar ve de Dicle'nin üzerindeki çardaklarda kahve keyfi bekler...

Yöredeki insanların ürettiği kilimler belki de gönüllerinden geçen söylemek isteyip söyleyemediklerini yansıtıyor. Hasankeyf'i gören, buradaki atmosferi hisseden herkes gibi...

Ankaratrekking'ten arkadaşlar Midyat'a giderken ben havanın kararmaya yüz tutmasıyla Batman'a dönmek için minibüslerin geçtiği Batman yoluna doğru alıyorum...

Havanın kararmasıyla geçen minibüslerin dolu geçmeye başlaması bir oluyor. Yanıma gelen çocukların "ağabey bu saatte zor gidersin bizim eve gel misafirimiz ol" içten davetlerini tam kıramamaya başlayacakken bir taburelik yeri olan bir minibüsüne biniyorum. Kırmızı iç ışığıyla Bismil minibüsü sayesinde yarın görüşmek üzere Hasankeyf'imden ayrılıyorum.

Mardin - Nisan 2009 Fotografları 2

2011-01-22T10:32:00.004+02:00

Eski Mardin Sokakları'ndan Mardin Çevre Güzelliklerine

Ankara'dan gelecek olan Ankara Trekking'den arkadaşlar ancak akşam 8 de Atatürk Barajı'nı da gezmiş, inşaat halindeki yolun çilesini de çekmiş olarak otele gelebildiler.
O kadar gezmenin ardından otelimizdeki nefis etli pilav bir de üzerine TUS'a çalışma belasına görüşemediğim Selami Ağabey ve ekibinin hoş sohbeti cok guzel gidiyor. Akşam yemeğinin ardından şu an askeri bölge olduğundan gezilmeyen ancak gece ışıklandırılan Mardin Kalesi'ni izlemeye çıkıyoruz. Üstüne de deliksiz bir uyku. :)

Sabah kahvaltımızı otelin tuhaf bir isteği/dayatması ile üçer kişilik masalarda ayrı ayrı yapıyoruz.
Veee arkadaşların ilk, benim ise 2. Mardin günüm başlıyor...

Benim ilk günkü kaybolma yolu bulma, yeniden kaybolma en sonunda yolu oğrenme tecrübemden faydalanarak Ulu Camii yolunu bulup camiiyi geziyoruz...

İnsan küçük tarih büyük...

Sabahın çok erken vaktinde gelince Kasimiye Medresesi'nin bekçisine haber yolluyoruz; "taa Ankaralardan geldik bizim için erken açabilir misin" diye. Birazcik ters olan ama ısrarlarımıza dayanamayan adının daha sonra Mehmet Taş olduğunu öğrendiğim bekçiye ve de devasa anahtara biraz beklemenin ardından kavuşuyoruz...

Kasimiye Medresesi veya diğer adıyla Kasım Padişah Medresesi şehrin güneyinde, XV. yüzyilda Akkoyunlular zamanında Sultan Kasım tarafından yaptırılmış...

Halk arasında duvarda ve su kaynağının yanında bulunanan silinemeyen cizgilerin bu medresede oldürülen Kasım Padişah'a ait kan lekeleri olduğu efsanesi yaygın.

Savur ve Midyat'a doğru yol alırken Mardin'e son defa bakıp veda ediyoruz.

Deyrü'z Zaferan Manastırı Mardin'in 5 kilometre doğusunda Eskikale köyünde yer alıyor. Manastırın ziyaretçi girişi, hediyelik eşya ve "yöresel cafe"si çok iyi düzenlenmiş...

Önceki ziyaretçileri beklerken yapılan alış-verişin ardından biz de manastıra giriyoruz...

Hiç bu kadar çok poz verdiğim gezim olmuş muydu? :)

Dayrul ibadet edilen yer anlamına gelirken manastır adının zafran kısmını etrafinda bolca yetişen safran bitkisinden alıyor...

Manastır IV. yüzyılda inşaa edilmiş. 700lü yıllara kadar da tıp okulu olarak kullanılmış...

Duvardaki yılan figürü dikkat edilirse görülebilir...

Şu an manastır Süryani cemaatinin dini merkezi. Süryanilerin ataları da olan Aramiler M.Ö 2.binden başlayarak bu topraklarda her güneş doğumunda ayinler yaparlarmış...

Kilisenin mihrabı ve mozaikleri aslını korunmakta...

Deyrü'z Zaferan Manastırı'nın güzel duygularla bırakıp yolumuza devam ediyoruz.

Mardin'den ayrılmıştık ama Mardin'in küçük bir kopyası olan Savur'a geliyoruz. Bizi çocuklar karşılıyor...

Hacı Abdullah Bey 1234-1297 yılları arasında yaşamış belli ki Savur'da devlet denilince ilk akla gelen kişiymiş. Şu an konakta torunları hem yaşıyor hem yöresel ev yemekleri hazırlıyor hem de konağın duzenlenmiş olan odalarını pansiyon şeklinde işletiyorlar...

Konağın manzarası için bile gelinir buralara!

Savur'dan ayrıldıktan 5-6 kilometre sonra tarihin durduğu, ev sahiplerinin (yurtdışında yaşamaları nedeniyle) ise maalesef duramadığı, neredeyse terk edilmiş bir köye geliyoruz Dereiçi'ne...

Ancak 4-5 hanenin yaşadığı köydeki yalnız ama yalnızlığına terk edilmemiş olan Mor Yuhanon Kilisesi'ni geziyoruz...

Bu yalnız kiliseyi de kapatıp köyün hüznünden biraz da kendimize pay çıkarıp Dereiçi'nden ayrılıyoruz.

Otobüste gayet basarılı bir organizasyonla Midyat'ta yenmek üzere önceden kaburga ve perde pilavından oluşan menümüz telefonla ısmarlanır ve Midyat'ta afiyetle yenir.

Yemekten sonra alış-veriş için boş zaman veriliyor. Ben telkarileri bırakıyor Gelüşke Hanı'nı gezmek için yola koyuluyorum. Aslında restore edilerek içine cafeler dizilmiş olan tipik tarihi bir han burası...

Bir anda etrafımı ilk gençlik çağı kızların sarması ile yanımda da saçları arkaya yatırılmış bıçkın bir delikanlının bitmesi bir oldu! Beraberimdeki çocuklardan öğreniyorum ki "Bulut Olsam" dizisi meğer burada çekiliyormuş, arkadaş da başrol oyuncusuymuş. Ben bu işe sinir olmaya kalmadan telefonum çalıyor ve telefondaki ses haydi kalkma vakti diyor. Çıkarken de tuhaf ışıklandırma yöntemini fotograflamadan edemiyorum...

Mardin'deki son durağımız olan Mor Gabriel Manastırındayız...

Manastırın temelleri M.S 397'de atılmış.Buradaki en eski yapı ana kilise...

Alt kısımları gezmeye başlıyoruz... Alt kısımlar da en az kilise kadar etkileyici...

Manastırın en alt kısmında, burada yaşamını yitirmiş olan din adamlarının mezarları da var. Yer kalmadıkça eski mezarın yeri değiştirilerek yeni vefat edenlerin defin ediliyor olduğu bilgisi bile insani ürkütüyor...

Merdivenlerdeki isçilik gerçekten övgüye değer. Yöredeki boşaltılmış manastırlardan gelen kişiler üst katlarda kalıyorlar...

Mor Gabriel Manastırı'ndan da güzel duygular eşliğinde güler yüzle uğurluyorlar bizi...

Daha önce okuduğum bir Süryani İlahisinde denildiği gibi:

Dünyada barış egemen olsun
Savaşlar dinsin, yok olsun
Fesatlar dursun dünyada
Ki dayanışma ve rahatlık içinde yaşayalım.

Mardin - Nisan 2009 Fotografları

2010-09-03T11:27:00.003+03:00

Eski Mardin Sokakları'nda

Mardin'de Ankara'dan gelecek arkadaşlarla buluşup Mardin ve çevresini gezme aşkıyla sabah erkenden kalkıyorum veya ben erken kalktığımı zannediyorum. Benden daha erkenci olan babaannem bana mükellef bir kahvaltı hazırlamak için erkencecik kalkmış. Babaannem sayesinde tıka basa yedikten sonra Batman'ın eski otogarı şimdinin Batman ilçe otogarına, Mardin minibüslerinin kalktığı firmanın yazıhanesine gidiyorum. Minibüs biraz rötarlı da olsa kalkıyor. Aslında fazla bir kalite beklemiyorken herkesin numarasının belli olması ve de Nilüfer Turizm'in aksine Sünger Bob keki ve çakma Tang'ten çok çok daha kaliteli bir servisinin olması beni şaşırtmıyor da değil...

Minibüs ile Hasankeyf'ten geçerken yine heyecanlanıyorum. Ailecek otobüsle gidilen tatillerde denizin mavisi ile ilk karşılaşmanın bana zamanında verdiği coşkuyu Hasankeyf'i görünce tekrar hissediyorum.

Mardin'e geç kaldım; Ankara' dan gelecek olan Selami Ağabey ve Selami Ağabey'nin Ankara Trekking Grubu'na nasıl yetişeceğim telaşı Selami Ağabey ile yaptığım konuşmayla sona eriyor. Ekibin Şanlıurfa ve Atatürk Barajı' nda oyalanacağını öğreniyorum. Mardin'in girişindeki otele eşyalarımı yerleştirdiğimde saat 10 olmuş bile! Oradan doooğru Eski Mardin'e!
Eski Mardin'e ulaşım şehir içi dolmuşlarıyla oldukça rahat. Boşuna dememişler can boğazdan gelir diye ilk önce Selami Ağabey'nin önerdiği Kebapçı Rido'yu buluyorum ve kaybetmemek üzere kaydediyorum. Gelin görünki yerini tam olarak aklımda tuttuğum tek yer de burası oluyor!
Kebapçı Rido'yu hak etmek için gezmeye başlıyorum.Mardin'deki tarihi yerlerin adları dışında her türlü yön ve navigasyon bilgisini bir tarafa bırakarak çay bahçelerinin yanında bir yapıyla karşı karşıya geliyorum...

Mardin'in; evlerin altından geçen alt geçit, tünel anlamına gelen "Abbara"larında dolaşırken "Acaba şuraya nasıl inerim, girişine nasıl ulaşabilirim?" diye sorabileceğim, bana yardımcı olabilecek yerli halktan birini gözlerim arıyor...

Hakan, "Bugün 24 Nisan olduğundan okul yok -yaşasın!- ve sokakta boş boş dolaşacağıma seninle gezebilirim" diyor. Böylece ileride öğretmen olmak isteyen gözleri pırıl pırıl enerji dolu bir ekip arkadaşım oluyor...
Yolumuza ilk olarak 1364 yılında Artuklu Sultanı I.Salih Mahmut tarafından yaptırılmış olan "Melik Mahmut Camisi" veya diğer adıyla Bab'es Sur Camisi çıkıyor...

Ufak bir tadilat var gibi...

Biz yerimizde duramıyoruz ve camiyi gezmeden önce caminin damından eşsiz Mardin mimarisinine dalıyoruz...

Caminin yanında camiye adını veren Melik Mahmut' a ait bir de türbe mevcut...

En az Şahmeran Efsanesi kadar meşhur olan çöp toplama işleminde kullanılan "Mardin Eşekleri"yle ne kadar dolaşmış olsak da rastlaşamadık...

Evler genelde restore edilmiş. Restore edilmeyip halen kendi "daha özgün" halinde kalan birkaç ev. Ekip durmak yorulmak bilmez olunca tırmanmaya başlıyoruz...

Mardin evleri genelde alt katın hizmet edenlerin, üst katın ise ev sahiplerinin yaşam alanı olduğu iki kat şeklinde 18-20 yüzyıllarında inşa edilmiş...

Artık acıktığımız hissediyor ve Kebapçı Rido'nun yolunu tutuyoruz...

Adana'da değilsen canın Adana Kebap çektiyse ve Mardin'deysen dünyanın en şanslı insanı sensin demektir! Tek kötü tarafı o kadar güzel kebabı götürdükten sonra yeniden yollara düşmek zor oluyor...

Mardin Müzesi meydanda yer alıyor. Bina 895 yılında katolik patrikhanesi olarak yapılmış. Bina aşağı yukarı her türlü kuruma ev sahipliği yapmış. Şu anki müze binası MSP İl teşkilatı, sağlık ocağı ve karakol olarak bile kullanılmış...

Müzede M.Ö 4. binden 7. yüzyıla kadar olan dönem eserlerin yanı sıra etnoğrafik eserler de sergileniyor...

Tarihi bir sağlık ocağında çalışmak zevkli olurmuş.Tabi o zamanın tanı ve tedavi koşulunda değil de günümüz teknolojisini kullanarak. Malum diyabet tanısı koymak pek de iç açıcı değilmiş zamanında...

Neredeyse tüm Mardin gezimiz boyunca bize eşlik eden Ulu Cami'ye gitmeye Hakan ile karar veriyoruz. Yolumuz üstünde bizi en son meslek lisesi olarak kullanılmış nerdeyse yıkıntı halinde olan br yapı karşılıyor. Ama sırtımızı binaya dönünce bundan çok daha önemli muazzam bir manzara bizi bekliyor...

Ulu Cami'ye giderken Zinciriye Medresesi tabelasını görünce fikir değiştiriyorum ve rotamız tam ters istikamet oluyor...

1385 yılında Artukoğlu Sultanı Melik Zahir İsa tarafından yaptırıldığından Sultan İsa Medresesi olarak da anılır...

Restorasyondan geriye bırakılmış orjinal taş kısmın ışık oyunu gerçekten ilginç. Sadece güneş ışığı ile aydınlatma güzel fikir...

Mardin'de belli başlı yapıların yapımında imzası olan Serkis Elyas Lole'in mimarı olduğu, şu anda da postane olarak kullanılan yapının taş işçiliği görülmeğe değer....

Hakan ile dolaşmaya devam ederken aslında Hakan ile tanışma nedenimiz de olan Şehidiye Medresesi'ne varıyoruz. Girişini bulamadığım yer Şehidiye Medresesiymiş.1260 tarihli yapının yapımı Artuklu Sultanı I. Necmeddin Gazi zamanında gerçekleşmiş...

Medresenin avlusunda yer alan caminin yapılış tarihi ise daha yeni bir tarih olan 1917...

Hakan ile yükseklerde dolaşmaya devam ediyoruz.Tüm evler birbirinin manzarasını kapatmayacak şekilde inşa edilmiş...

Mardin'e gelinip de ilk gezilecek camiye yani Ulu Cami'ye artık yavaş yavaş yaklaşıyoruz.

1176 tarihinde Artukoğlu Sultanı II. İlgazi Kubettin tarafından yapılmış. Eski adı ise Camii Kebir...

Avlu silme "anlatayım mı ağabeyci" çocuk kaynıyor bir kısmı da Hakan ile mahalle arkadaşı. Bizim Hakan'a sataşıyorlar ama Hakan da altta kalmıyor. Ufak çapta itişme kakışma Japon turistlerin gelmesiyle son buluyor...

Caminin içi en az dışı kadar güzel...

Hz. Muhammed'in sakalının cep telefonuyla çeken kızlar ironi bu olsa gerek...

Gezimin sonunda Hakan'ı ait olduğu yere yani arkadaşlarının yanına bırakıyorum. Sarmaş dolaş olup Hakan ile ayrılıyoruz...

Diyeceksiniz yazının başında bir Ankara Trekking grubu vardı diye. Şanlıurfa-Mardin karayolunu "trekking yaparak gelelim demişlerdir" denilecek kadar geç ulaştılar Mardin'e. Artık yarın Hakan ile kazandığım Mardin tecrübesini hem Selami Ağabey'nin ekibiyle paylaşırım hem de tek başıma gidemeyeceğim merkez dışında kalan fotograflanacak yerleri keşfederiz.

Diyarbakır Yazı ve Fotograflarım kültür-sanat dergisi gölge'deydi...

2010-04-01T02:22:00.015+03:00

Siirt - Nisan 2009 Fotografları 2

2009-09-05T11:13:00.014+03:00

Galapagos Adaları' ndan Tillo' ya...

Bazı yerler vardır kültürüyle, görünümüyle, yaşayış biçimiyle geçmiş hiç de "geç"memiştir. O tarihi mekanlar halen yaşıyor adeta nefes alıp vermeye devam ediyordur. 1991' den beri tabeladaki adıyla Aydınlar, yaygın kullanılan Süryanicede yüksek ruhlar anlamına gelen Tillo tam anlamıyla tarihiyle yaşayan el değmemiş bir ilçe.
Tillo, halk arasında evliyalar kenti olarak biliniyor. Aslında hiç de haksız sayılmazlar. Çünkü ilçe sınırlarında yirmiye yakın kutsal ziyaret yeri var...

Bunlardan en önemli ve ilgi çekici olanı 1703 ile 1780 yıllarında yaşamış olan İbrahim Hakkı ve hocası İsmail Fakirullah (1657 - 1734)' a ait olandır...

İbrahim Hakkı; Matematik, Geometri, Mühendislik, Astronomi, Anatomi, Fizyoloji, Fizik, Kimya, Biyoloji, Psikoloji, Klimatoloji ile ilgilenmiş. İlgilendiği konularının genişliği en önemli eseri olan "Marifetname" nin genişliğine de yansımış.
Torunları kendilerine ait bir evi özel müzeye dönüştürmüşler. Burada İbrahim Hakkı' ya ait yazmalara, özel eşyalarına, bilimsel çalışmalarına ve çalışmalarında kullandığı araç-gereçlere ulaşabilirsiniz...

Anatomi ve Fizyoloji alanında kas ve sinirlerin çalışma mekanizmalarını ele alırken bütün hareketlerin sinirler yoluyla meydana geldiğini tespit etmesi, vücutta 420 istemli hareket olduğunu ileri sürmesi ve göz sinirlerini anlatırken "tractus opticus" un çaprazlaştığını işaret etmesi ilginçtir.
Eserlerinden el bombası yapımı ve kullanımıyla ilgili bölüm...

Dünyanın küre biçiminde olduğunu ispatlamak için deliller ortaya atması, kare kökünü kullanması, ışık dalgalarıyla ses dalgalarının hızının farklı olduğunu belirtmesi ilgi çekicidir.
Dünyanın 23,5° eğik olduğunu, üzerinde meridyen ve paralellerin yer aldığı, mevsimlerin oluşumunu gösteren yerküre...

Marifetname' nin güzel ve "sansürsüz" bir Türkçe çevirisi maalesef yok. Torunları da tek iyi çevirinin İngilizce olduğunu üzülerek dile getiriyorlar.
Bunun belki de en önemli nedeni; C. Darwin' in doğumundan 50 yıl kadar önce, Galapagos Adaları' ndan binlerce mil uzakta bir yerde yazılmış bu kitaptaki satırların (adeta) Evrim hakkında bilgiler içermesi:
"Öğelerin uyuşup birleşmesinden ilkin madenler oluşup, ondan bitkiler ortaya çıkıp ondan hayvanlar ortaya çıkmıştır ve hayvan olgunlastığında insan ortaya çıkmıştır.. ." "Ve ama hayvanlar ile insanlar arasındaki aracılarin en belirgini maymundur: çünkü kılı ve kuyruğundan başka dışı ve içi insana benzer..." "Hurma basamağından türlü hayvanlar basamaklarına yükselip nice yıllar o basamaklarda yaşam sürmüstür. Tâ, davranım ve biçim olarak insana benzeyen nesnas ve maymun basamağını bulmuştur. Ve o basamaktan da yükselerek insan biçimine gelmiştir."

Gök küresi, Tillo merkez olmak üzere mevsimleri ve önemli yıldızları ve burçların yerleri gösterir. Gök ekvatoru ile dünyanın takip ettiği yolu net şekilde çizmiş olup bu iki hattın kesişmelerinde gece ve gündüz eşit olmaktadır. Hocasına yaptırdığı türbedeki "güneş olayı" bu zamanlara yani Ekinoksa denk gelmektedir...

"Güneş olayı" nı daha iyi anlamak için Tillo' dan çıkıp daha doğudaki Kaletül Üstad' ın bulunduğu tepeye çıkıyorum...

Kaletül Üstad veya Kale İbrahim Hakkı tarafından harçsız olarak yapılan ortasında 40x50 cm lik açık bir pencerinin de bulunduğu taştan bir duvar...

"Güneş olayı" tam anlamıyla İbrahim Hakkı' nın hocasına bir vefa borcu. Her 21 Mart' ta yılın ilk güneşi, ilk olarak bu duvara vurarak pencereden geçip İsmail Fakirullah' ın türbesindeki kapının hemen üstündeki pencereden süzülüp kabrini aydınlatıyordu...

Böyle bir bilimsel ve kültürel değer başka bir ülkede olsa yaşatılır gerçekten değer verilirdi ama ülkemizdeki "ölümcül" restorasyon çalışmalarından birine maruz kalan yapı şu an maalesef işlerliğini kaybetmiş...

Kaleye çıkarken şansıma yağmur yeni sona ermişti. Zirveye varınca karşımda muhteşem bir manzara var. Botan Çayı' nın dinlendirici dingin sesi ve eşsiz manzarası ve de bulutların güneş ile işbirliği yaptığı ışık oyunları... Tillo' ya yakışır bir şekilde huzur verici bitiyor Tillo gezim.

Siirt - Nisan 2009 Fotografları 1

2009-07-23T20:03:00.031+03:00

Bumbar’ ın İzinde

Kurban bayramları bazıları için yeni ve güzel elbiseler, rengarenk şekerlemeler, toplanan harçlıklar, çoktandır görmediklerimizle hasret gidermek için bir fırsatken bizim için bayramın önemi çok farklıydı. Bizim için yılda bir defa da olsa “Bumbar” yeme şansı anlamına geliyordu. Yapısı itibariyle ince ve uzun olan bu yöresel yemeği çatal kullanmaksızın (spagetti misali) sonunu bilmeksizin yemeğe çalışmanın zevki anımsayabildiğim bir çocukluk hatırası…

Babaannemin Bumbar’ ı da belki de sonunun nerede biteceğini bilmeden yemeğe başladığım Bumbar’ ın ilk kısmı…

Babaannemin hazırladığı enfes kahvaltı ile Siirt yolculuğuma hazırlanıp yola koyuluyorum. Ulaşım ücretleri gayet makul ve yanınıza hoş sohbet bir amca da varsa o 45 dakika su gibi geçiyor.

Siirt’ teki ilk günüm bir süredir görüşemediğim akrabalarımla hasret gidererek bir de 3 kişi tarafından ancak yapılan devasa Bumbar’ ın tatlı hayaliyle geçti. Akşam yemeğinde Müzeyyen Teyze’ nin Bumbar’ ı ne Ankara’ daki ne de Batman’ dakine benziyordu! Ne kadar nefis olmuşsa o kadar da çoktu Bumbar. Ertesi günkü öğle yemeği menüsü ne mutludur ki yine Bumbar’ dı!
Aslında Bumbar hakkında ufak da olsa bir bilgi vermemin vakti geldi geçiyor bile… Mahalli adı “Cokat” olsa da tarafımca halen Bumbar olarak bilinmeye devam eden bu yemeğin kısaca yapılışı şöyle: önceden temizlenmiş (annem bu konuda çamaşır suyunu kullanan ilk kişidir) kalın bağırsakların bir ucu dikilir. Yıkanmış pirinç, maydonoz, karabiber, isteğe bağlı salça ve kıyma karıştırılarak içine konulduktan sonra açık olan diğer kısmı da dikilir. Kaynar suda pişirilerek afiyetle yenir…

Kardeşime en güzel hediye Bumbar’ dır diyerek Siirt’ teki son günümde Bumbar’ ın izinde Siirt’ in bol Camili yollarını Mustafa Amca ile arşınlamaya başlıyoruz…

Her ilde nasıl bir valilik binası PTT şubesi varsa illaki bir de Ulu Camii vardır. Siirt Ulu Camii’ yi diğerlerinden ayıran ilginç özellikleri var. Caminin tam yapılış tarihi bilinmese de 1129 yılında Selçuklu Sultanı Mugiziddün Mahmut tarafından onarıldığı ve buradaki hamam ve dükkanlar yine bu dönemde camiye eklenmiş olduğu bilinmekte...

Siirt’e ilk gelişimde Ulu Camii' nin göz alıcı turkuaz renk çinili eğik minaresi beni hayran bırakmıştı...

Aradan geçen 8 yılda restorasyon görmüş belli ki.

Camiden çıkışta Mustafa Amca ile birbirimizi kısa bir süre kaybettikten sonra aradığım Bumbar’ ı çok kolay buluyorum. Temizlenmiş tuzlanmış buzluğa atılmaya ve Ankara’ ya uçmaya hazır kocaman bir Bumbar’ a 7 TL vererek Ulu Camii’ den aşağı inmeye devam ediyoruz. Yolda Büryancı ile de karşılaşıyoruz. Büryan sabahtan yapıldığından en geç saat 14’e kadar taze yenmesi daha makbul olduğundan Büryancı Ali’ yi istemeyerek de olsa geçiyoruz…
Küçük illerin en güzel kısmı bir şeyi ararken başka şeylerle de karşılaşmak olduğunu yine kanıtlıyor Siirt. Siirt’ in meşhur battaniyesini araştırıp, Pervari Balı’ nın diyabetik olanlarının da yapılıp yurt dışına nasıl ihraç edildiğini dinlerken Siirt’ in sembollerinden biri fıstıksa diğeri Saat Kulesiyle de karşılaşıyoruz…

Ahlat taşından yapılmış olan Saat Kulesi’ nin yapım yılı yakın bir tarih olan 1977…

Siirt Fıstığı’ nın heykelini görmüş bile olsak bu bizi tabi ki tatmin etmiyor ama artık geç olduğunu düşünerek merkezde görmek istediklerimizi gördük diyerek Murat Abi ile buluşmaya gidiyoruz.

Siirt’ in tek süpermarketinde buluşuyoruz. Aslında aradıklarımızın; Siirt Fıstığı’ nın, gerçek Pervari Balı’ nın burada olduğunu sevinçle fark ediyoruz. Üstüne de bize ikram edilen keçi sütünden yapılmış en az Kahramanmaraştakiler kadar güzel bir dondurmayla serinleyip Bumbar' ımın da içinde bulunduğu çantamı markete bırakıp Tillo’ ya gitmek için yola çıkıyoruz.

Bumbar' ın yolculuğu burada bitmedi kuşkusuz… Bumbar Tillo dönüşü bırakıldığı yerden alındı ve Batman’ a getirildi. Babaannemin buzdolabında kısa bir ziyaretin ardından Ankara’ daki buzluğumuzda az önceye kadar serin bir şekilde ikamet ediyorken –en azından bir kısmının- keyfi kaçtı…

Annem tabakları doldurdu bile!

Laf aramızda benim Siirt yemekleri arasında favorim “Perde Pilavı” da olsa şu rahatı bozulmuş olan Bumbar' ın sonunu bilmeksizin yemeğe çalışmanın zevkini tekrar yaşayacağım izninizle...

Diyarbakır - Nisan 2009 Fotografları

2009-05-19T02:02:00.011+03:00

Karşıtlıkların Diyarı Diyarbakır

Hep görmek istediğim 2001' de benimle beraber gelen olmayınca vazgeçtiğim, 2007' de Batman' da birbuçuk ay kalmama rağmen denk getirip yolumu düşüremediğim, geçen yıl bu zamanlarda bana yeniden TUS yolu görünmezse tüm gezi programımın hazır olduğu diyarın yolundayım en sonunda...

Batman' a geldiğim çarşamba gününden beri, babaanemde kaldığım süre boyunca hava her daim yağmurluydu. Aslında güneyden gelen tozla birlikte çölle karışık yağmurlu dersem daha doğru olur...

İlçe otogarı şehrin dışında. Daha otogarda Fettah Abi' yi beklerken yağmur çiselemeye başlıyor. Yağmur bununla da kalmıyor ve kendimizi eve zor atıyoruz. Birkaç saat beklememize rağmen yoğun yağmurdan kurtulamayacağımızı anlayınca Çiğdem Abla, Fettah Abi ve iki canavar; Murat & Burak ile Diyabakır' ı arabayla dolaşmaya başlıyoruz.

O kadar planlanıp gelinemeyen şehre araba camının dışından bakmak varmış diye içimden geçirip eeeh buna da şükür! diyorum. Arabadan hepitopu üç defa; Migros' a gitmek için, nefis Adana Kebabımızı almak için ve de Sivan Köprüsü de denilen On Gözlü Köprü' yü fotograflamak için dışarı çıkabiliyorum.

Üzerindeki kitabede Mervanoğlu devrinde Diyarbakır hükümdarı Nizamüddevle Nasr tarafından 1065 tarihinde yaptırıldığı yazılı olan köprü restore edildiğinden fotograflardaki o güzel görünümünden bir hayli uzaktı.

Hemen köprünün karşısında, Dicle vadisine hakim bir tepede yer alan Atatürk Köşkü yer alıyor. Atatürk' ün 1916' da doğu cephesinde Muş-Bitlis olaylarını yönettiği bu binanın eşsiz bir manzarası varmış ama tecrübe edemeden hava muhalefeti nedeniyle gerisin geriye dönüyoruz.

Dönüşte surların yanından geçerken hava nedeniyle olsa gerek Ankara'da duyduğum gezme isteğinden ve heyecandan eser kalmamıştı. Biz de acısıyla etiyle lavaşıyla Adana dışında yediğim en leziz Kebabı mideye indirerek yarın hava güzel olunca yürüyerek gerçek anlamda Diyabakır'ı dolaşmak için sözleşiyoruz Fettah Abiyle.

Sabah beş gündür unuttuğum bir aydınlıkla uyanıyorum. Diyabakır' daki son günümde güneş bana yüzünü gösteriyor!...

Diyarbakır surları uzunluğu bakımından Çin Seddi' nden sonra dünyada ikinci yapı olarak bilinmekteyken ilk yapılış tarihi kesin olarak bilinmiyor...

Dış Kale surlarının uzunluğu 5 kilometre kadar. Doğu-Batı doğrultusunda 1.700, kuzey - güney doğrultusunda 1.300 metrelik bir alanı kuşatmakta. Surların yüksekliği 10-12 metre, kalınlığı 3-5 metre.Kalede dört ana kapı var: Dağ Kapı, Urfa Kapı,Mardin Kapı ve Yeni Kapı.

Toplam 82 adet burçtan en görülmeye değenler:

Evli (Ulu) Beden Burcu: Artuklu Melik Salih tarafından 1208 yılında Mimar İbrahim’ e yaptırılmış.
Yedi Kardeş Burcu: Artukoğlu Melik Salih adına 1208 yılında Mimar İbrahim’ in oğlu mimar Yahya’ya yaptırılmış. Burcun üzerinde Selçukluların simgesi olan çift başlı kartal ile iki arslan kabartması, bunların altında da burcun yazıtı var.
Keçi (Kiçi) Burcu : Mardin Kapısının doğusundadır. Diyarbakır surlarının üzerindeki en eski, en büyük burç...

Surlara çıktığım an tanıdık bir duygu kaplıyor içimi: Zonguldak' taki ilk günlerimde dalga kırana çıkınca karşı karşıya kaldığım Karadeniz' in verdiği tatlı heyecan! Diyarbakır' da ise karşımda alabildiğince Dicle vadisi! Keşke biraz daha temiz bakılsa ve tarihe birazcık daha değer verilseymiş...

Burçların içinde koğuşlar, mahzenler, sarnıçlar ve depolar yer alıyormuş. İşte bu burçların biri sergi salonuna çevirilmiş. Şans bu ya sergiye denk geldik...

Diyabakır aslında artı ile eksinin, siyah ile beyazın, yeni ile eskinin, zengin ile fakirin, genç ile yaşlının keskin geçişlerinin, karşıtlıkların kenti. Bunun en güzel örneklerinden biri de Ulu Camii' nin girişindeki elektronik ekrandaki hadis yazısı! Ne kadar bugüne aitse de dünde kalmış, estetik kaygısı olmaksızın dünün üzerine bugün eklenmeye çalışılmış...
Diyabakır' daki karşıtlıkların bu hızlı geçişi insanı yoruyor bir de üstüne şehirdeki kesmekeş ve karışıklık da cabası...

Ulu Camii' nin avlusunda ya yaşlı amcalar ya da bir sürü küçük çocuk var. Anadolu'nun en eski camilerinden biri olan Ulu Camii, 639 yılından itibaren Saint Thoma kilisesinin dönüştürülmesiyle oluşmuş. Bu yüzdendir ki değişik bir mimariye de sahip. İslam dünyasında beşinci Harem-i Şerif olarak da bilinmekte...

Bu kadar dolaşmanın ardından soluklanmak adına Ulu Camii' nin karşısındaki Hasan Paşa Hanı iyi bir seçenek olabilir. 1572-1575 yılları arasında yapılmış olan yapı yakın bir geçmişte restore edilmiş. Hediyelik eşya satan dükkanlarla kafeleriyle tam bir turistik mekan olmuş...

Karşıtlıkların Diyarı' nı birazdan masaya dönecekmiş gibi bırakıyorum karşıtlıkların uzlaşması şartıyla.

İstanbul - Aralık 2008 Fotografları

2008-12-28T01:45:00.013+02:00

(benim) Kültür Başkenti(m) İstanbul

Artık otobüsler teker teker geçmeye başladı...
Biz en iyisi mi arabadan inip yağan yağmura rağmen otobüsümü dışarıda bekleyelim...
Yoğun programımın arasında 2008' in şu son günlerine sığdırabildiğim İstanbul yolculuğum, Mesa Plaza' da salının ilk ve soğuk saatlerinde başlıyor. Otobüse yolda binmenin verdiği oturulacak yere yerleşme, "çanta yukarıdan kafama düşmez değil mi ?" diye feryat eden yolcuyu teskin etme telaş ve heyecanını atlattıktan sonra uzun olmasa da nöbetler sayesinde her türlü ortama alışkın uykum sayesinde kendimi saat 7 sularında Taksim Meydanı' nda buluyorum...

İlk işim bugün gezmeyi planladığım aslında gezmeyi değil de yetişmeyi planladığım yerlerin, sokakların adeta tatbikatını yapıyorum. Bu "Kültür '09 Tatbikatı" yorucu ve bir o kadar da acıktırıcı biraz da kaybolucu geçiyor. Her ne kadar Taksim meydanından yanlışlıkla Karaköy' e kadar inmiş, neredeyse İstanbul Modern' e kadar gelmiş olsam da oradan da İstiklal' in yolunu muzaffer bir komutan edasıyla bulmam sonucunda kendimi İstiklal' deki çorbacıya atıyorum. Domates çorbasının ardından saatin 9' a gelmesiyle AKM' nin önündeki santralistanbul' a giden minibüse biniyorum. Minibüs şoförü belli ki şen şakrak ve yaşamdan zevk alan biri; yoksa normal bir İstanbul trafiği mensubu "Dolapdere' ye gidecek misin hocam ?" sorusuna "atla atla Aksaray Aksaray" diye yanıt vermeyecek, köprüde satıcılık yapan adama camı açıp "Gel seni satral' a götüreyim" demeyecektir.

1914-1983 yılları arasında İstanbul' a elektrik sağlayan ve Osmanlı İmparatorluğu' nun ilk kent ölçekli elektrik santralı olan Silahtarağa Elektrik Santralı' nın başarıyla santralistanbul' a dönüştürülerek bir yılı aşkın bir süre önce hizmete girmiş...

İki kazan dairesi ana galeriye dönüştürülmüş...

İlk ilk kattaki "Bir Portrenin Devrimle Başlayıp İkonla Biten Öyküsü" nde Korda' nın çekildiği zaman dikkat çekmemiş ve fotografçısına kazandıramamış,tartışmasız dünyanın en ünlü ve en çok kopyalanan fotografı / (artık) ikonu tişörtlerin üzerinde...

bir dövmede...

bir bikinide...

bazen bir mesih veya bir gay olarak...

veya bir partide karşımıza çıkabiliyor.

Bir üst katta ise Che' yi ikonlaştırmış '90 sonrası kuşağa karşı gelircesine Erika Sulzer-Kleinemeier' in "68 Kusağı: Almanya" ve Michael Ruetz' in "Huzursuz Bahar" sergileri var...

Eğrisiyle doğrusuyla '68 genci ile '08 genci karşı karşıya.

Enerji Müzesi, elektrik santralının 1 ve 2 numaralı makine dairelerinin tesisin çalıştığı dönemdeki hali korunarak dönüştürülmesi sonucu oluşturulmuş.

1970' lerde elektrik santralının ana kontrol dairesinde çalışan Erdoğan adlı satranç ile ilgilenen bir mühendisin yer taşlarını satranç tahtası düşleyip çalışma arkadaşlarını fil, at, kalemişçesine hareket ettirmesi hoş bir anektod...

Mekanik, mühendislik gibi konularla pek ilgili olmasam da ışık / renk anları yakalanabiliyor.

Taksim' e döndüğümde 1732 yılında I. Mahmut tarafından Pera ve civarının
su ihtiyacını karşılamak ve suyun taksim edilmesi için yaptırılan Maksem adlı tarihi mekanı sergi salonuna çeviren İBB, aynı zamanda "Sine-i Millet" adlı Türkiye' nin seçimlerini konu alan gerçekten başarılı ve güzel bir sergi ile de açılışını gerçekleştirmiş. Ankara' da belediyenin Zafer Çarşısı' ndaki galerisi ile karşılaştırırsam Maksem' in 3 değil 1003 gömlek üstün olduğunu söylersem hiç de abartmış olmam...

Serginin belki de en ilginç kısmı... Alaşağı edilmiş sadrazamın o zamanın gazetesinde çıkmış olan karikatürü... Eğer karikatüre tersten bakıp sadrazamın eski ve yeni halini görmeye çalışırsanız bizi yönetenlerin karikatürü neden pek de sevmiyor olduğunun nedenini anlayabilirsiniz.

Artık saat 13' e geliyor ve Kısa Film Festivali' ne gidebilirim... Uluslararası bölümde 4 film; 3' ü yarım saate yakın ve biri ise 3 dakika. "A4"de günümüzün çok çalışan insanının bu kuşatılmışlıktan kurtulma çabasını çok iyi anlatılıyor "bu uzun" 3 dakikada...

İFSAK' ta, yakın zamanda kaybettiğimiz Adnan Veli Kuvanlık' ın sergisi var. O kadar tatbikata rağmen Sadri Alışık Sokak ile Ayhan Işık Sokak' ı karıştırıyorum ama bir "anti-navigasyoncu" olarak karıştırıp kaybolmamın semeresini alıyor ve daha önce bulamadığım Karşı Sanat' ın yer aldığı Gazeteci Erol Dernek Sokak' ı buluyorum. Daha kapıyı çalar çalmaz belki de çalmaz çalar -kapı açılmış da olabilir-tanışıp konuşamadığım kişi kapıdan çıktı ve ben "Seri Katil" adlı uyarcı ve uyuşturucu kullananları dışarıdan ayıplayarak izole ederek ve öteki olarak değil biz olarak gören sergiyi, tam anlamıyla tablo ve fotograflarla başbaşa gezdim.

İFSAK'ı ararken bir bayan yol sormak (ki hep yanlış kişiye yani kente yeni gelen kişiye sorulur) için yanaştı ve ikimizin de İFSAK' ı aradığı ortaya çıkmasıyla İFSAK' ı beraber bulduk... İFSAK' tan çıkışta benim "anti-navigasyoncu" egomun kat ve kat büyümesi ve filme de 40 dakika var diyerek Pera Müzesi' ne bir de şu yoldan gideyim dememle yola koyuldum. Ara sokakların birinde 40'lardan kalma hissi veren eczacı amca ve camında "insan vücudu bir makina gibidir" posterinin asılı olduğu ve her ilacın yanına ederinin el ile yazılmış olduğu (misal VIAGRA 1 YTL) eczaneye nasıl bir hipnotizma ile girmişsem o "insan vücudu bir makina gibidir" posterine hiç aklımda yokken biranda Ankara yolu göründü...

Yollar yolları sokaklar sokakları kovaladı ama yine karşıma Hayriye Sokağı çıktı! Sabah Karaköy' e varma ile biten tatbikatım ilk olmak üzere 15 dakika içinde aynı tabelanın 3. defa tarafımca görülmesi vaka-ı hayriye olarak algılanmadı ve derhal "İstiklal şu tarafta mı?" sorusu sorularak Pera Müzesi' ne doğru hızlı adımlar zorunlu olarak sıklaştırıldı...

Sonunda Pera Müzesi' ndeydim ama nasıl halet-i ruhiyede girdiysem içeri "2 dakika geç kaldınız ve 3 YTL ücret" diyen görevli bayana "daha azını izleyeceksem o zaman bir indirim yaparsınız değil mi ?" gibi rezil bir espiri yaptım. İstanbul gezimin belki de tek hatası buydu diyebilirim...

Aslında film sabah gezdiğim "Bir Portrenin Devrimle Başlayıp İkonla Biten Öyküsü" nün belgesel ile tamamlanması gibiydi. Trischa Ziff "Chevolution" adlı bu filminde olayı nesnel bir şekilde aktarmış. Filmin farklı sahnelerinde Che' nin "özgürlükçü"
olup olmadığını sorgulayanlara da, iyi bir "devrimci" olduğunu söyleyenlere de, Che' nin ne kadar da "cool/punk" biri olduğunu söyleyen kişilere de yer verilmiş.

Kuzenimle buluşmadan önce bir de "Oryantalizm" sergisini görmek için 5. kata çıktım. Sergi bende hiç yoktan "What is Matrix ?" etkisi yarattı. Batılılar Doğu' yu ( ki kime göre batı veya doğu tartışılar ) öyle görmek istemiş ve öyle görmüşler ve de o şekilde resmetmişler. Aslında hepimiz dünyada hemen hemen herşey nasıl algılanmak istiyorsak öyle görmüyor, öyle duymuyor, öyle hissetmiyor muyuz?

Bu arada girişte yaptığım espiriye gülen ve film çıkışı "Diğer sergilerinizde fotograf çekmek serbestti Oryantalizm sergisinde niçin serbest değil ?" soruma ilk defa mantıklı bir yanıt veren Pera Müzesi görevlilerine teşekkür edeyim de hatırları kalmasın...

Vee büyük gün geldi... Salvador Dalí İstanbul' daydı. Tesadüf bu ya Dalí gibi ben de sıra beklememek ve film seanslarını kaçırmamak için bu çarşamba günü SSM' deydim.

İspanya dışı en büyük sergisi olduğu söylense bile aslında SSM' deki sergi Dalí' nin Gizli Dünyası' nın kapısının aralanmasının yolunun İspanya Figueras' taki Dalí Tiyatro-Müzesi' nden geçtiğini gösteriyor.

Sergide Dalí' nin illusiyasyonlarının ve Dalí hakkındaki gazete sayfalarının hatırı sayılır bir ağırlıkta olması belki de Gala-Salvador Dalí Vakfı' nın bir pazarlama stratejisidir...

Dalí' nin Gala' yı sevdiği su götürmez bir gerçekken, Gala ve Dalí' nin şu iki genç gibi bir çift olup olmadığı tartışılır...

Sergiyi gezmeye gelen çocuklar için en hareketli ve zevkli bölüm Dalí 'nin tiyatro dekorlarının, 3 boyut etkisi yaratan resimlerinin sergilendiği kısım hiç kuşkusuz...

Benim Dalí ile tanışmamın Ankara Çağdaş Sanatlar Müzesi' ne yapılan okul gezisi nedeniyle olması bu fotografı belki de benim için anlamlı kılıyor...

Dalí' nin Gala ve Abraham Lincoln' u resmettiği tablosunun böylesine gösterişten uzak tuhaf bir yerde serginiyor olması ilginç doğrusu...

Dalí 'nin fotograflarının bulunduğu bölüm büyük oranda Ara Güler' in objektifinden... Yine bu fotograf bölümünde son yıllarda duyduğum en ilginç kısıtlama ile karşılaşıyorum: "toplu fotograf çekemezsin" kısıtlaması... Kimseden utanmıyorsan Ara Güler' den utan diyorum içimden ve oradan uzaklaşıyorum...

Dalí' ye "SSM' deki sergin pek de Dalí' ce gelmedi bana babam gibi gördüğüm kişi dediğin Picasso' nun buradaki sergisi daha zengin gibiydi" demem Dalí 'yi şaşırtmış olmalı... Hep O mu şarşırtacak bizi ?...

Aslına bakılırsa beni en çok heyecanlandıran ve iyi ki geldim dedirten kısım Sinemada Sürrealizm veya (ne de olsa Dalí "Sürrealizm nedir?" diye sorulunca "Benim" demiyor muydu?) Sinemada Dalí kısmı yani 7 filmden oluşan ve dört buçuk saat süren ve
gösterilen tüm filmleri izledğim büyüleyici son kısımdı.

Birkaç saat sonra Ankara' ya döneceğimi düşünüyorken Dalí 'nin ahı tuttu -sanırım çok
yüklendim kendisine- ve yollar kardan kapandığından dönüş bileti tarihi değişti veya başka bir deyişle İstanbul Modern' in halk günü İstanbul' da kalmak "zorunda" ydım...

Perşembe sabahı, ilk geldiğim gün yanlışlıkla geldiğim Karaköy' deyim. İstanbul Modern' den, fotograf çekme izni almak için ne yapmam gerektiği hakkındaki e-postama yanıt gelmeyince artık böylesine "modern" bir kıstlamanın devam etmediği umuduyla girdim içeri. Ama sükut-u hayal... Üstüne üstlük resim yapanlara özel malzeme verildiğini, fotograf çekenlere/çekemeyenlere ise "Yassak!" denildiğini öğrenmenin mutsuzluğunu yaşıyorum.

Verbund Koleksiyonu' nun "Suyun Bir Arada Tuttuğu" sergisi yardımıma koşuyor da mutsuzluğum kısa süre sürüyor. O kadar güzel bir ortamda fotograf çekememenin bende bıraktığı burukluk, fotografta gölgenin kullanımının bendeki ufuk açıcı etkisini yazıya dökmemi şu an bile engelliyor. "İnsan Halleri" sergisi de gayet sıcak fotograflardan oluşan ve bize en klasik gelebilecek yöntemle (bildiğimiz hatıra fotografı ile) bile insanın her halinin başarıyla fotograflanabileceğini gösteriyor.

İstanbul Modern' i "modern"liği ile başbaşa bırakıyor ve artık Otobüs firmalarının bulunduğu yere doğru yol alıyorum. Yazıhanenin yakınında "2010 İstanbul Shit" şeklinde bir "anti-2010 İstanbul Kültür Başkenti" stikırı dikkatimi çekiyor ve İstanbul' un (benim) Kültür Başkenti(m) olduğunu
aklımdan geçirerek Ankara' ya döneceğim otobüsün biletini alıyorum.

Tokat - Kasım 2008 Fotografları

2008-11-03T00:42:00.019+02:00

Tokat Gezi-işi

Tüm dünya nefesini tutmuş ABD seçim sonucunu beklediği sırada ben AŞTİ'nin yolunu tutmuş 130 nolu peronu aramaktaydım...
Madem giden peronlar arasında 130 nolu peron yok 30 nolu perona gidelim bakalım dememe kalmadan bir de kimi göreyim beğenirsiniz?
Seçim çalışmaları nedeniyle ABD'de olduğunu zannettiğim Mapi karşımda :) Üstünde benim adım da geçen seçim kampanyasında kullandığı t-shirt!

Hemen sarmaş dolaş olduk tabi, şaşkınlığımız burada da bitmemişti.130 nolu peronun gelen otobüs katında olduğunu öğrenip otobüsümüzün yoluna koyulduğumuzda koltuk numaramın Mapi'nin tam yanı hem de -her nasılsa- kendi biletimin bile Mapi'de olduğunu öğrenmem gecenin bu geç vakitlerinde şaşkınlık verici bir mutluluk anı oldu benim için.
Böyle şaşkın şekilde yola koyulduk bakalım hem Mapi'nin davası hem de bizim ilk "gezi-iş"imiz olan Tokat gezimizden mutlu mesut ayrılırız inşallah demeye kalmadan (aradaki ayrıntıları atlamak adına) sızıp kaldık (diyerek bu satırları geçiştiriyorum).
Gözümüzü açtığımızda sabahın kör ve sisli vaktinde kendimizi Tokat Şehir Terminali'nde bulduk.
Sabırsızlıkla beklediğim ve Mapi'nin bolca övdüğü tam ekmek karışık tostun yapıldığı terminal kantinine varır varmaz herkesin televizyonu pür dikkat izlediğini fark ettik. Meğer Mapi'nin ve dolaylı olarak Obama'nın seçim zaferi kesinleşmiş. Biz de bu sevinçle içinde salam mı sucuk mu belli olmayan birşey içeren tostu mideye indirir indirmez "gezi-iş"imizin ilk durağı olan Hıdırlık Köprüsü'nün yolunu tuttuk.

Hıdırlık Köprüsü

"Bu Havası hoş şehrin dört tarafında,bahçe ve bostanlar içinde sular akar.Bu bahçelerde bülbüllerin ötüşü, insan ruhuna sefa verir.Meyveleri lezzetli ve latif olup,her tarafa hediye olarak gönderilir.Her bağında bir köşk,havuz,fiskiye ve çeşitli meyveler bulunur."
Evliya Çelebi bu satırları yazdığı zamanlarda muhtemelen gerçekten "Yeşil"ırmak üzerinde kurulu olan, Taş Köprü de denilen bu köprü 1250 yılında yapılmış, 5 kemerli, 151 metre uzunluğunda ve 7 metre eninde olması gibi ansiklopedik bilgilerin dışında ilginç bir kitabeye sahip. Moğolların istilasıyla sarsılmış Selçukluların şehzadeler arasındaki kavganın en üst derecede olduğu zamanlarda yapılmış olan bu köprüdeki kitabe Selçuklu Sultan II. G.Keyhüsrev' in oğullarının adlarını taşımakta, "H.648 yılının sefer ayının 5nci günü köprünün temeli atıldı" kitabede yazılmakta...

Mapi ile Tokat "gezi-iş"mizin ilk bölümüne Hıdırlık Köprüsü'ndeki bu ilginç kitabeyle başladık ve o günlerin bürokrasisine daldık ama 750 yıl sonrasına geldik ve adliyedeki görevimizi de başarıyla yerine getirdik.

Saat Kulesi

Önceden hazırladığım Google Map'imde olmamasına rağmen Mapi'min saat kulesi de varmış bakalım neredeymiş demesiyle GOP bulvarından paraleline sapınca tüm görkemiyle karşımızdaydı. Sultan II. Abdülhamit’in tahta çıkışının 25. yıldönümünde Mutasarrıf Bekir Paşa ile Belediye Başkanı Enver Bey’in çabaları ile 1902 yılında yaptırılmış. Tesadüf bu ya altında da saatçi olması gayet güzel olmuş...

Uzunluğu 33 metre...

Her ne kadar 1939 ve 1943 yıllarında büyük depremlerden çok etkilenmiş olsa da Tokat şehri yoğun ve çeşitli bir tarihi doku içeriyor. Aslında bu şu kadrajlardan da tahmin edilebilir...

Bey Sokağı

Merakla beklediğim Bey Sokağı tahminimden çok daha güzel ama tahminimden çok daha tenha. Issızlığıyla Kayaköy' ün, evlerinin ve yollarının güzelliğiyle Ankara Kalesi' nin toplamı Bey Sokağı...

Allah'tan sokağın girişinde Mevlana Hamamı ve yanında da ufak bir antikacı var da günün bu saatinde konuşacak Dursun Amca ve torunuyla karşılaşıyoruz.

Dursun Amca gerçekten çok sıcak ve bir o kadar da sigarasıyla dost bir amca...

"Durmak yok yola devam diyerek" yolumuza Latifoğlu Konağı' yla devam ediyoruz. Ancak karşımızda restorasyonlar silsilesiyle karşılaştık desem hiç de abartmış olmam. Yazmacılar Hanı' nın şu an kapalı ve atıl durumda olduğunu biliyordum ama Latifoğlu Konağı, Bedesten, Yağıbasan Medresesi restorasyon çalışması nedeniyle kapalı, biz üzülmeye vakit bulamadan yüreğimizin sesini dinliyor ve Tokat Kebabı' na doğru yol alıyoruz...

Yazmacılarhan Hatırası :)

Tokat Kebabı

"Nerede Tokat Kebabı yersek memnun kalırız?" şeklinde kime sorsam 10 Tokatlının 9' u cümlesine "mevsimi değil ama" ile başlayınca (o 1 kişi de vejeteryan olsa gerek) kuşku kaplamıştı içimi. Allah Allah ne mevsimi, altı üstü kebap işte diye düşünsem de sebebinin sebzelerin tazeliği olduğunu öğreniyorum biraz geç de olsa. Servis ve ilgi gayet iyiyken, kebabı fazla "normal" buldum. Artık ben de nerede Tokat Kebabı yenir sorusunun yanıtına rahatlıkla "mevsimi değil ama" ile başlayabilirim...

Ballıca Mağarası

Madem gezelecek çoğu yer restorasyonda ve gezmeyi planladığımız bir Kale ve Müze kaldı, biz de şehrin dışında olduğuna bakmaksızın Ballıca Mağarası' nı görmeye Mapi ile karar verdik. İlk önce Pazar İlçesi' ne oradan da Ballıca Mağarası... Yolumuz toplam 33 kilometre...

Takriben yukarıdaki fotografı çekerken :)

Ziyarete açık 8 salonuyla, 680 metre uzunluğunda ve 95 metre yüksekliğindeki Ballıca Mağarası insanı heyecanlandırdığı kadar da gerçekten korkutuyor. Haksız mıyım?

Sonunda çıkışı bulduk! Daha önce birçok mağara gezdim ama ilk defa bir mağaradan çıktığımda yorulduğumu hissettim. Ankara' dan Ballıca Mağarası' na kadarki 432 kilometrenin her milimetresine değer dersem mutlaka gidin dememe bilmem gerek var mı?

Tokat Müzesi

Ballıca Mağarası' ndan Pazar' a geçip kahvede güzelim çaylarımızı yudumlarken Anıl ile sözleşip Tokat'a geri dönüyoruz. Artık Tokat Kalesi' nden vazgeçip Tokat Müzesi' ni üçümüz beraber geziyoruz. Müze binası ilgi çekici; 1275' te Selçuklu veziri Münüddin Süleyman Pervane tarafından Darüşşifa olarak yaptırılmış.

Gök mavisi çinileri nedeniyle diğer adı da "Gök Medrese". Çiniler gökden yere indirilmiş bile olsa (dikkat ederseniz sağ ve sol taraf arasındaki fark) yine de çok güzel bir iç bahçeye sahip. Keşke şimdiki Tıp fakülteleri/merkezleri böyle iç açıcı olsa dedirtiyor insan...

İlgi çekici değince bir de "Hangi gazeteden geliyorsunuz?" sorusunu sorabilme başarısını gösteren görevli insanı da unutmamalı. "Freelance" diye yanıt verseydim "Yabancı bir gazete demek size Yassssak değil buyrun" derdi herhalde. :)

Uğur Böceği Mantı ve Börek Evi' nde Mutlu Son

Mapi ile ilk gezi-işimiz hem çoktandır görmediğim arkadaşım Anıl ile hasret gidererek hem de çok güzel bir mantı ziyafeti ile mutlulukla son buluyor. :D